Kesihatan

Pneumonia: Gejala pada Kanak-kanak dan Dewasa yang Perlu Dikenali

Redaksi Stateline MEDIA•14 Oktober 2026•3 minit bacaan

Pneumonia ditandai oleh demam mendadak, batuk berdahak, sesak napas dan sakit dada. Pada kanak-kanak ia boleh disertai muntah atau cirit-birit. Paling berisiko: kanak-kanak bawah lima tahun, warga emas dan penghidap penyakit kronik. Vaksin pneumokokal kini disyorkan bermula usia 50 tahun.

Fakta Utama

Gejala pneumonia biasanya muncul secara tiba-tiba seperti demam dan menggigil, batuk berkahak, sesak nafas, serta sakit dada yang tajam ketika batuk atau bernafas dalam.
Pada kanak-kanak, gejala boleh termasuk demam, sakit kepala dan batuk yang semakin teruk; kanak-kanak bawah 5 tahun juga boleh mengalami cirit-birit, muntah atau selesema.
Pneumonia ringan akibat Mycoplasma pneumoniae — dipanggil walking pneumonia — sering kelihatan seperti selesema teruk dan paling kerap menyerang kanak-kanak lebih besar serta dewasa muda.
CDC menurunkan usia saranan vaksin pneumokokal daripada 65 kepada 50 tahun kerana risiko jangkitan meningkat mendadak pada usia tersebut.
Kumpulan paling berisiko ialah kanak-kanak bawah 5 tahun, warga emas berusia lebih 65 tahun, serta penghidap penyakit kronik atau mereka yang mempunyai daya tahan tubuh lemah.
Dapatkan bantuan perubatan dengan segera jika mengalami sesak nafas yang teruk, demam tinggi yang berterusan, sakit dada yang semakin teruk, atau bibir kebiruan.

Apa Itu Pneumonia dan Gejalanya pada Dewasa

Pneumonia ialah jangkitan yang menyebabkan keradangan pada kantung udara (alveoli) di dalam paru-paru. Menurut CDC, tempoh inkubasi pneumonia pneumokokal adalah singkat, kira-kira 1 hingga 3 hari, dan gejalanya biasanya muncul secara mendadak: demam disertai menggigil, batuk berkahak pekat, sesak nafas, sakit dada yang tajam dan menusuk ketika batuk atau menarik nafas dalam, serta badan lemah.

Gejala lain yang lebih jarang muncul termasuk sakit kepala, loya dan muntah. Dalam kalangan warga emas dan penghidap penyakit serius atau mereka yang mempunyai daya tahan tubuh lemah, gejalanya mungkin lebih ringan dan samar — contohnya suhu badan yang lebih rendah daripada normal. Oleh itu, jangan pandang remeh keluhan pernafasan dalam kalangan kelompok usia lanjut.

Gejala Pneumonia pada Kanak-kanak

Pada kanak-kanak, gejala pneumonia termasuk demam, sakit kepala dan batuk yang perlahan-lahan memburuk. Kanak-kanak bawah 5 tahun juga boleh mengalami cirit-birit, hidung berair atau muntah. CDC mengingatkan ibu bapa supaya berwaspada jika batuk anak tidak sembuh, muncul mengi atau sukar bernafas, anak kelihatan dehidrasi, atau sering tidak hadir ke sekolah kerana sakit.

Terdapat juga radang paru-paru ringan yang dikenali sebagai walking pneumonia, yang umumnya disebabkan oleh bakteria Mycoplasma pneumoniae. Keadaannya sering kelihatan seperti selesema teruk sehingga pesakit masih boleh menjalankan aktiviti harian — namun jangkitan itu nyata dan boleh merebak melalui percikan batuk dan bersin. Kira-kira 2 juta jangkitan Mycoplasma pneumoniae didiagnosis setiap tahun, dan jumlah sebenar mungkin lebih tinggi.

Siapa yang Paling Berisiko

Kanak-kanak bawah 5 tahun dan orang dewasa berusia lebih 65 tahun merupakan kumpulan paling terdedah. Risiko turut meningkat dalam kalangan penghidap penyakit kronik seperti COPD, diabetes, penyakit jantung atau asma, serta individu dengan sistem imun lemah contohnya penghidap HIV/AIDS atau pesakit pemindahan organ.

Sebagai langkah pencegahan, CDC menurunkan usia disyorkan vaksinasi pneumokokus daripada 65 kepada 50 tahun. Penurunan had umur ini memberi peluang lebih ramai orang dewasa melindungi diri pada usia apabila risiko jangkitan meningkat secara substansial. Rujuk doktor atau fasiliti kesihatan mengenai jadual vaksinasi yang sesuai untuk anda dan keluarga.

Bila Perlu Segera ke Doktor

Cari bantuan perubatan dengan segera jika mengalami sesak nafas teruk, demam tinggi melebihi 39 darjah Celsius yang berterusan, sakit dada yang semakin teruk, kekeliruan atau disorientasi, serta bibir atau kuku kebiruan yang menandakan tahap oksigen rendah.

Pada kanak-kanak, bawa ke doktor jika batuk semakin teruk bukannya pulih, muncul mengi, sukar bernafas, atau kanak-kanak kelihatan sangat lemah. Diagnosis pneumonia umumnya ditegakkan melalui pemeriksaan fizikal paru-paru, pengukuran tahap oksigen, dan X-ray dada. Rawatan bergantung kepada puncanya — antibiotik untuk jangkitan bakteria — jadi jangan tangguh pemeriksaan.